“Praten in een stiltecoupé is net zoiets als in een rookcoupé gaan zitten en aan mensen vragen of ze alsjeblieft niet willen roken,” zei collega C. De logica van deze vergelijking ontging me enigszins, maar dat kon ook aan mij liggen.

Als je je in een groep bevindt, is de kans groot dat je ermee geconfronteerd wordt: partij kiezen in een discussie. Als het een ingewikkeld onderwerp is, dan kun je nog zeggen dat je ‘er niet zoveel van af weet’, hoewel dat in Nederland niet bepaald een sociaal geaccepteerd standpunt is. Zo zei iemand eens tegen mij: “Maar dan kun je er toch nog wel een méning over hebben!”

Tijdens de lunchpauzes op het werk loop je natuurlijk een verhoogd risico om in de situatie te komen dat je een kant moet kiezen en ook redelijke argumenten moet geven waarom je die kant kiest. Dit keer ging het over de stiltecoupé, iets waarvan ik moeilijk kan zeggen dat ik er niets van af weet, aangezien er een tijd in mijn leven was waarin ik mij dagelijks, zelfs meerdere keren per dag, in de stiltecoupé bevond.

Collega A vond dat mensen die iets zeggen van mensen die lawaai maken in de stiltecoupé vaak mensen zijn die daar plezier in scheppen, in dat van dingen iets zeggen. Hij stelde zich zo voor dat die mensen expres in de stiltecoupé gingen zitten, met hun armen over elkaar, hun vingers van ongeduld tikkend op hun eigen armen en met de ogen tot spleetjes geknepen, wachtend tot iemand ook maar één geluid zou maken in de stiltecoupé. Om dan vervolgens op te springen en op luide toon iets te zeggen in de trant van: “Hey, het is hier een stiltecoupé hoor!” Ik zag het voor me. Misschien, bedacht ik me, hoefden die mensen helemaal niet ergens heen, maar vulden ze hun dagen door tussen Utrecht en Den Haag - of elke willekeurige andere plaats met een treinstation - in de stiltecoupé heen en weer te reizen, wachtend op hun moment suprême. Waarschijnlijk kochten ze daar alleen al een voordeelurenabonnement voor, zodat ze met korting hun hobby konden uitoefenen.

Collega B vond het onzin om je te ergeren aan mensen die tegen lawaaimakers zeiden dat ze stil moeten zijn, ze had het zelf al een paar keer gedaan. “Ik ga expres in de stiltecoupé zitten om te studeren of te slapen. Iedereen die daar binnenkomt, ziet dat het een stiltecoupé is. Als ze dan nog lawaai gaan maken, kan ik toch wel zeggen: ‘sorry, maar dit is een stiltecoupé, kun je ergens anders heengaan om te praten?’” Een waar woord, vond ik zelf. Er zijn zoveel coupés in de trein, er is vast wel een plek waar je gewoon kan gaan zitten praten met je medereiziger of kunt bellen met je schuldeisers, ex of therapeut.

“Praten in een stiltecoupé is net zoiets als in een rookcoupé gaan zitten en aan mensen vragen of ze alsjeblieft niet willen roken,” zei collega C. De logica van deze vergelijking ontging me enigszins, maar dat kon ook aan mij liggen.

Ondertussen dacht ik na over wat ik zou zeggen als ze mij zouden vragen wat ik vond. Ik zet altijd mijn telefoon op stil als ik in de trein zit, stiltecoupé of niet, en als ik in de stiltecoupé zit, praat ik met niemand en check ik altijd even of mijn muziek niet te hard staat, je weet wel, zo hard dat je het door je oordoppies heen hoort. Maar als anderen dan wel herrie maken, heb ik geen zin om er wat van te zeggen. Ik geef dan de voorkeur aan de weg van de minste weerstand: desnoods ga ik ergens anders zitten, maar meestal accepteer ik dat deze reis niet heel erg stil is en geef ik aan mezelf toe dat ik me ook zonder herrie niet op dat boek zou kunnen concentreren en na drie minuten over zou gaan tot staren uit het raam. Confrontatiemijdend gedrag, zo kan je het ook noemen, maar ik zie het meer als een gulden middenweg.

Jammer genoeg wordt de gulden middenweg in groepsdiscussies over het algemeen ondergewaardeerd, al was het maar omdat die vaak gevolgd wordt door een lange stilte waarin iedereen bedenkt waar ze het na deze dooddoener nu weer eens over zouden moeten hebben. En van stiltes houden groepen niet, tenzij het een meditatiegroep is. Dus om te voorkomen dat wij allen met die stilte geconfronteerd worden, houd ik paradoxaal genoeg maar mijn mond.

“Maar dat snap ik niet,” zegt collega D. “Praten in de stiltecoupé is toch juist meer als roken in een niet-rokercoupe?”

“Ja, dat zou ik ook denken,” zegt collega E.

Ik eet tevreden mijn boterhammetje op en bedenk me dat het geheim achter aan groepsdiscussies ontkomen is dat de groep zo groot moet zijn dat het niet opvalt dat jij je mening niet geeft, maar ondertussen wel alles noteert in je hoofd. Je weet tenslotte maar nooit wanneer dat van pas komt.

Bekijk alle logs van Yvon