John McGill (Conor McCarron) is een slimme en brave leerling die opgroeit in het Glasgow van de jaren ’70. Zijn tirannieke en alcoholistische vader (gespeeld door regisseur Peter Mullan) en criminele oudere broer vervullen dan nog een bijrol in het leven van een jongen die binnen enkele lentes zijn onschuld zal verliezen.

Hoewel de jonge John uitstekend kan leren en al snel enig respect verdient van zijn medeleerlingen en docenten op de middelbare school, blijkt er weinig voor nodig om hem op het slechte pad te brengen. De verveling van een zomervakantie en enkele nieuwe vrienden vormen het excuus dat John aangrijpt om zich vol in het spannende leven van de NEDS (Non-Educated Delinquents) te storten. Drank, drugs en puberale friemelseks zijn de krijgsoogst van gewelddadige veldslagen die door de onderlinge jeugdbendes worden uitgevochten. De strijd gaat nergens over en nobody cares.

De intelligente John ontpopt zich met zijn snelle babbels, forse bouw en stoere broer al snel tot een leidend figuur in zijn youth gang. Hij lijkt eenvoudigweg te stoppen met nadenken en zich over te geven aan zijn kwaadaardige inborst, terwijl hij het pad inslaat dat zijn vader en broer reeds voor hem baanden. Dit is ook het moment waarop ik als kijker mijn geduld verloor. Natuurlijk bestaat er zoiets als verzachtende omstandigheden. Natuurlijk doen pubers domme dingen. Maar het punt is dat John McGill te slim is om zijn daden niet te kunnen overzien. Dat hij nu juist, als enige van zijn vrienden, wèl de kansen en talenten had om zich aan de ellende te ontworstelen.

De derde film die Peter Mullan regisseerde, na 'Orphans' en 'The Magdalene Sisters', is wederom bijzonder zwartgallig. In tegenstelling tot zijn eerder films, is er in NEDS echter geen duidelijke boosdoener aan te wijzen die het leven van John McGill om zeep helpt. Of eigenlijk zijn er boosdoeners genoeg, maar de hoofdpersoon richt zelf zo veel zinloos leed aan dat je zijn gedrag op een gegeven moment niet meer kunt of wilt begrijpen. Het zwaar van symboliek vervulde einde is wellicht bedoeld om het rechtvaardigheidsgevoel van de kijker te bevredigen, maar dan is er al zo veel lelijks gebeurd dat je na twee uur en vijf minuten met buikpijn in het donker achterblijft.

Omdat het acteerwerk subliem is, en ik het een prestatie vind van de filmmakers om een dergelijk beklemmend rotgevoel over te dragen op iemand die zo vastbesloten is het beste in de mens te zien, geef ik deze film toch 3 van de 5 roze kogels. Zou ik hem aanraden aan iemand die zin heeft in een lekker avondje film kijken? Nee, deze film is kunst, geen vermaak.

Bekijk alle logs van JoycePants