Schrijfster Yiyun Li groeide op in Beijing en woont sinds 1996 in de Verenigde Staten. De korte verhalen in deze bundel spelen zich allen af in China, maar zijn allicht door de emigratie van Li wat afstandelijk opgeschreven, wat niet wegneemt dat de verhalen stuk voor stuk heerlijk zijn om te lezen.

De negen verhalen spelen zich allemaal af in het China van nu, met af en toe flashbacks naar het verleden. Daar houdt de gelijkenis dan ook op, want elk verhaal verschilt compleet van het voorgaande. Mijn favoriete twee verhalen uit de bundel zijn 'Vriendelijkheid' en 'Gevangenis'. De bundel opent met 'Vriendelijkheid' en dit verhaal zet meteen de toon. De 41-jarige wiskundelerares Moyan denkt terug aan haar verleden en aan de personen die een belangrijke rol in haar leven hebben vervuld. Tijdens haar diensttijd probeerde luitenant Wei vriendschap met haar te sluiten en zij vroeg Moyan wat ze nodig had om gelukkig te kunnen zijn. Al snel blijkt echter dat geluk niet iets is waar Moyan naar streeft. Verschillende mensen komen op haar pad en allen verlaten ze haar leven weer. Dit verhaal is vrij afstandelijk opgeschreven, zonder grote emoties, zonder al te veel bloemrijk taalgebruik en toch kwam het keihard bij me binnen.

'Gevangenis' is een compleet ander verhaal, waarin twee mensen juist wel een enorm liefdevolle relatie hebben. Zelfs na de dood van hun zestienjarige dochter blijft de band tussen Yilan en Luo liefdevol. Ze wonen al jaren in de VS, maar ze besluiten in China een draagmoeder te "kopen", zodat ze een nieuw kindje kunnen krijgen. De keuze valt uiteindelijk op de aparte Fusang, die al een kind heeft maar hem nooit ziet en er dus geen problemen mee heeft om negen maanden met Yilan in een appartement te zitten en tegen een flinke vergoeding haar kind af te staan. Alsof de geschiedenis van Yilan en Luo niet droevig genoeg is, blijkt het levensverhaal van Fusang nog droeviger te zijn. Als jong meisje is ze verkocht aan de ouders van een gestoorde man, onder dwang is ze met hem getrouwd en ze heeft een kind gekregen. Haar zoontje verdween toen hij vier jaar oud was. Aanvankelijk hebben Yilan en Luo het idee dat ze in Fusang de perfecte draagmoeder hebben gevonden, maar als Fusang op straat haar zoontje meent te zien, verandert alles.

De korte verhalen in 'Gouden jongen, meisje van smaragd' zijn stuk voor stuk heerlijk om te lezen. Het enige wat ik jammer vind is dat het allemaal korte verhalen zijn. Als je net lekker in een verhaal zit, is het alweer voorbij. De meeste verhalen zijn niet keurig afgerond, maar hebben een vrij open einde. Nu is er niets mis met open eindes, maar soms stopt Li zo abrupt met schrijven, dat het haast lijkt alsof er nog een paar alinea's missen. Zo had 'Huisbrand' (over een stel oudere vrouwen die er hun werk van hebben gemaakt om maîtresses op te sporen) van mij best een pagina of tien langer mogen zijn.

Al met al heeft Yiyun Li een heerlijke bundel geschreven, met verhalen die een kijkje geven in het mooiste en het slechtste van China- en belangrijker nog - het mooiste en het slechtste in de mens. 'Gouden jongen, meisje van smaragd' krijgt vier van de maximaal vijf roze kogels.

Uitgeverij Atlas
31 maart 2011
237 bladzijden

Bekijk alle logs van Judith