Ik kon het weer eens niet helpen, mijn gedachten had ik niet in bedwang. Ik zat in de trein, op weg naar mijn nieuwe studie, toen ik me afvroeg wat geluk eigenlijk is. Of ik gelukkig ben, wat het voor mij inhoudt. En hoe dit in zijn tijdsgeest te plaatsen is.

Op het moment lees ik voor Wijsgerige Ethiek een stuk van Aristoteles, waarin hij het heeft over het ‘goede leven’, wanneer een mens ‘goed’ is en of een mens tijdens zijn leven gelukkig genoemd kan worden. Stof tot nadenken. De uitlatingen die Aristoteles hierover doet, zijn zeer basaal en gaan voornamelijk over de ethische moraal. Over universele stellingen en prudentiele stellingen, kortom of het voor een grote groep geldt of dat het vooral wordt bewerkstelligd vanuit eigenbelang.

Dit deed mij vervolgens nadenken over de tijd waarin we nu leven. Een individualistische tijd waarin iedereen gehaast is en vooral heel veel wil worden en zijn naar mijn idee. Wanneer noemt iemand zichzelf op dit moment gelukkig? Ik denk dat de waardes hierin per groep erg verschillen, en per mens natuurlijk. Per situatie waarin je leeft. En per generatie. Sommige mensen zijn intens gelukkig zodra ze de liefde van hun leven hebben gevonden en een gezin hebben gesticht. Anderen worden daarentegen veel gelukkiger van een goede carrière. Zodra ze hogerop kunnen of de kans krijgen ergens iets fantastisch te kunnen doen voor hun beroepsveld, zullen ze dit absoluut doen.

Het is dus moeilijk iets te zeggen over geluk. Ik denk niet dat geluk hetzelfde inhoudt voor verschillende individuen. Wel is het zo dat mensen aan veel dezelfde dingen het woord geluk koppelen, bijvoorbeeld dat mensen geluksgevoelens ervaren op het moment dat ze verliefd zijn en deze liefde wordt beantwoord, als hun eerste kindje geboren wordt, als ze op vakantie in een prachtig gebied zijn, de zon op de eerste zomerse dag van het jaar of goede gesprekken met vrienden. De term ‘geluk’ is universeel, omdat iedereen weet wat het is en het in zekere mate (uitzonderingen daargelaten) ooit heeft ervaren. De inhoud daarentegen is dat niet.

Aristoteles definieert geluk in zijn boek ‘Ethica Nicomachea’ met de opvatting dat de gelukkige mens ‘een goed leven leidt’ en ‘het goed maakt’. Het geluk is zoiets als een goed leven en succes. Hier zou ik een stukje willen citeren; “Sommige mensen zien geluk in voortreffelijkheid, andere in verstandigheid, nog andere in een soort van filosofisch inzicht. Voor sommigen omvat het geluk al deze kwaliteiten of een ervan in combinatie met genot (of althans niet zonder genot); en anderen voegen daar ook nog materiële voorspoed aan toe.” Ik vind het razend interessant en helemaal te gek dat deze beginwaarden al door hem zijn vastgesteld, tussen 300 en 400 voor Christus. Nog steeds is een groot deel van onze gelukservaring gebaseerd op (enkele van) deze begrippen.

Ik vind dit vooral zo interessant op dit moment, omdat ik voor mezelf erg aan het uitvogelen ben wat voor mij geluk is. Ik dacht altijd dat dat een sprankelende carrière in de kunstwereld zou zijn. Nog steeds ambieer ik een goed kunstenaar te zijn, maar ik ben er wel achtergekomen dat dit niet zozeer met succes te maken heeft. En dat je van vreselijk veel stress ook niet gelukkig wordt. Succes is fijn, waardering is prettig, maar het belangrijkste is een goede kunstenaar te zijn. Ik heb te veel naar de verwachtingen gekeken in plaats van zelf al goed te weten wat de echte waarde voor mij is. Ook heb ik geluk altijd als iets zwaars gezien, terwijl het eigenlijk iets is wat je erg zou moeten heugen. Maar voor mij hangt aan geluk ook het labeltje dat zegt dat het weer voorbij gaat, dat het vergankelijk is, dat niets ooit blijft zoals het was en alles gedoemd is te verrotten. Toch denk ik nu dat je meer naar het geluk van momenten moet kijken. Of in ieder geval ik. Om het een minder zwaar onderwerp te laten zijn. Om er er oprecht van te genieten.

Op dit moment is geluk voor mij het lezen van een goed boek, een avond met vriendinnen, een enorme tekening maken, een mooie column schrijven, lepeltjelepeltje in slaap vallen met mijn lief, in mijn eentje voor onbenullige televisie met een zak chips, stellingen van filosofen die me de kriebels geven, een weekend in mijn lits jumeaux bij mijn ouders thuis en mijn leven zoals het nu is. Denk ik.

Meer Soof?

Share

Bekijk alle logs van Soof