Durf jij je na de beelden van de Love Parade nog in mensenmassa's te begeven?

Afgelopen donderdag stond ik op de Waalkade naar de hoofdact van de Vierdaagsefeesten te kijken: Caro Emerald. We hadden geprobeerd om dichterbij te komen maar er was geen doorkomen aan: het publiek stond buik aan rug opgesteld. Ik vraag me af of ik nu nog wel gegaan zou zijn, na 'Duisburg'.

Het optreden van Caro Emerald was niet zo bijzonder. Ze riep: "Wat zijn jullie een fantastisch publiek!" maar dat waren we niet want we stonden allemaal te babbelen terwijl de muziek wat voort kabbelde. That man is een fijn liedje maar voor het overige was het hoogtepunt van Caro's optreden haar Lady Gaga-cover - dat was ook al zo op Koninginnedag in Arnhem.

Maar dat geeft niet; we staan er toch allemaal. De Vierdaagsefeesten trekken al jaren zoveel bezoekers (1,4 miljoen in een week tijd - en dat voor een stad met 170 duizend inwoners) dat de organisatie wel uitkijkt om grotere sterren te boeken dan Caro Emerald, De Sjonnies en The Scene. Als de Waalkade vol dreigt te raken, en dat gebeurt elk jaar op donderdag en vrijdag, dan verschijnen waarschuwingen op grote lichtborden: "Ga niet de Waalkade op!"

De Love Parade is een nog groter evenement dan de Vierdaagsefeesten - 1 miljoen bezoekers op één dag. Hoe kan het gebeuren dat de organisatie van dit evenement niet de voorbereidingen treft zoals die gebruikelijk zijn bij dergelijke mensenmassa's? In 2009 werd de Love Parade in Bochem afgelast omdat de stad het verwachte aantal bezoekers niet kon herbergen.

Vandaag las ik alle nare berichten op internet en bekeek ik de filmpjes. Ik wilde het niet en toch deed ik het. Bij de ooggetuigenverslagen huiverde ik.

Natuurlijk komt nu de schuldvraag op gang en die zal leiden tot het aftreden van de burgemeester en de politiecommissaris. Maar de vraag die mij bezighoudt, is: wat dachten de organisatoren? "Ach, het moet kunnen"? of "Zo'n vaart zal het niet lopen"? of "We zetten gewoon wat politiemannen neer en dan komt het goed"? Of dacht niemand iets omdat iedereen dacht dat iemand anders verantwoordelijk was? Ik weet het niet.

Ik houd er een akelig gevoel aan over. Durf jij je de komende maanden nog in mensenmassa's te begeven?

<script type="text/javascript" src="http://tweetmeme.com/i/scripts/button.js"></script>

Share

<script src="http://static.ak.fbcdn.net/connect.php/js/FB.Share" type="text/javascript"></script>

Mijn andere columns en reviews vind je hier.

Bekijk alle logs van Suzan

Reacties

Judith schreef:

Al voor Duisburg had ik exact om deze reden een hekel aan mensenmassa's. Als ik naar een feest ga en ik kan me niet bewegen, vind ik het namelijk niet leuk. Bij concerten sta ik dan ook nooit vooraan, omdat ik het moeilijk vind om van muziek te genieten als ik klem sta tussen allemaal mensen.

Jaren geleden ging ik naar een feestje in de Powerzone in Amsterdam. Voor de ingang stond een grote tent met dranghekken, waardoor er die 'rijen' ontstonden van wachtenden die naar binnen wilden. Hoe dichter we bij de ingang kwamen, hoe meer er geduwd, getrokken en gevloekt werd. Ik had toen eigenlijk al geen zin meer in dat feest. Toen het iemand wel lollig leek om met zijn motor de volle tent in te rijden, rende iedereen in paniek naar voren. 'Gelukkig' had iemand aan mijn kant van de tent een mes bij zich en werd de tent opengesneden, waardoor we weg konden. Er werd op mijn hielen getrapt, mensen probeerden op mijn rug te klimmen en pissig en overstuur ben ik in de auto gaan zitten. Na een uur ben ik alsnog naar het feest toe gegaan, maar echt leuk werd het niet meer.

Al voor dat incident vertrouwde ik mensenmassa's niet. Je kunt simpelweg geen kant op als er iemand in paniek raakt.

Allicht is het een morbide gedachte, maar ik vraag me af of de overlevenden van Duisburg alleen maar opgelucht zijn dat ze het hebben overleefd, of beseffen dat ze iemand hebben vermoord.

Fizgig schreef:

Dat eerste denk ik, Judith.
Op het moment dat het een gek is die begint te schreeuwen (zoals op de dam), of een man op een motor die een tent binnen rijdt (wat een akelig verhaal trouwens) dan is er een iemand de directe oorzaak en is dat ook degene die zich in de eerste plaats schuldig hoort te voelen, Nu zijn er zoveel mensen 'schuldig', dat het heel makkelijk is om jouw deel van de verantwoordelijkheid ook maar te verwaarlozen.

Het is natuurlijk ook heel moeilijk om de consequenties te overzien, als jij gewoon iets doet wat alle anderen om je heen ook doen. Bovendien: niemand had de intentie om paniek te zaaien, laat staan om iemand te vermoorden. Het is sowieso hooguit dood door schuld, en dat met honderden daders die zichzelf ook makkelijk slachtoffer kunnen voelen.

Judith schreef:

Ik vind het een moeilijke kwestie, Fiz.

Ik bedoel, de burgemeester wordt nu gelyncht. En terecht, hij had nooit een vergunning af moeten geven. Maar hij stond niet te duwen en liep over andere mensen heen om zijn eigen hachje te redden.

Ik had het er dinsdag met je naamgenoot over en zij zei dat ze nooit die tunnel in gegaan was. Ik ook niet.

Nu blijkt maar weer hoe sterk onze oerinstincten nog zijn. We vinden onszelf zo wijs, zo alwetend, zo ver ontwikkeld, maar als de nood aan de man komt, rennen we als een kudde blinde dieren over elkaar heen.

Hoe meer ik er over lees en er over nadenk, hoe moeilijker ik het vind.

Suzan schreef:

De mensen zijn niet vertrapt maar platgedrukt, er heeft dus niemand over iemand heen gelopen. NRC.Next heeft er een interessant artikel over: http://www.nrcnext.nl/blog/2010/07/28/hoe-voorkom-je-dat-je-wordt-verdrukt/

Judith schreef:

Bedankt voor het artikel, Suzan. Die had ik nog niet gelezen.

Sasuga schreef:

Er bestaan geen zaken waarin er maar èèn de schuldige is. Er bestaan alleen zaken waarin we zelf maar èèn schuldige (willen) zien. Omdat we zulke gemakzuchtige primaten zijn.

Fizgig schreef:

Daar ben ik het niet mee eens. Als 1 persoon een andere persoon vermoord, is diegene daar zelf verantwoordelijk voor (de moordenaar dus, niet de vermoorde...) want hoe slecht zijn ouders hem ook hebben behandeld in zijn jeugd, hoe erg die ander hem ook op zijn zenuwen werkte en hoeveel ellende zijn basisschooljuffrouw hem had kunnen besparen als ze hem niet gewoon had gestraft voor zijn gedrag maar eens naar hem had geluisterd, hij heeft zelf de verantwoordelijkheid over of hij goede of slechte dingen doet met het leed wat hem is berokkend.

Anderen kunnen zich wel schuldig voelen, maar kunnen niet als schuldigen worden aangewezen, hooguit als betrokkenen.

Ik vind het hoogdravend en vergezocht om dan te gaan roepen dat we dat alleen maar denken omdat we gemakzuchtig zijn.

Gaan we het weer op de mensenmassa's betrekken: Je kunt wel zeggen dat degenen die in paniek raakten dat niet hadden moeten doen, maar ze zijn puur een schakeltje in het domino-effect. Degene die de eerste steen omduwt is degene die de ramp in gang zet.

Ik heb een groot geweten, en als ik erbij betrokken was zou ik me altijd afvragen of ik niet iets anders had moeten doen, dat vind ik een mooie eigenschap van mezelf maar ik vind mensen niet minder goed als ze dat niet hebben.

Sasuga schreef:

Ik denk dat we altijd schakeltjes zijn in een domino effect. Of we ons nu in een massa bevinden of niet. Het is niet altijd even duidelijk maar daardoor niet perse minder waar. Ik zie persoonlijk weinig ander nut van mensen beschuldigen of als zondebok aanwijzen dan een deel van de oorzaak uit je eigen straatje te vegen en zo de lasten hiervan bij een ander neer te leggen. Zou jij de moordenaar uit je voorbeeld zijn, dan was jij, juist: de moordenaar uit je voorbeeld.

Uiteindelijk is niemand verantwoordelijk voor wat we doen ook al klink het nog zo mooi en is het wat 99,99% van de mensen vandaag de dag gelooft. Er is niks mis mee om te leven alsof het wel (of niet) zo is, maar dat -moet- je wel willen en dat maakt het onmogelijk om van een keus te spreken. Als iemand er voor "kiest" om zijn ellende weer uit zijn metaforische straatje te vegen met èèn grote zwiep en daarbij iemand vermoord dan is daar een rationele (vergezochte) reden voor. Maar dat zien we liever niet en stoppen zo'n persoon dan het liefst zo lang mogelijk op een plek waar we zelf niet hoeven te leren met zulke mensen om te gaan en hoeven we er geen tijd in te stoppen om te leren begijpen waarom mensen zo kunnen zijn. Das makkelijk!

Vergezocht als het lijkt; als realiteit ver te zoeken is zul je met ver zoeken verder komen dan door aan te nemen dat het niet te begrijpen valt en dan mensen maar veroordelen.

Fizgig schreef:

Je verwoordde je net ongelukkig, want het leek net of je vond dat voor alles meerdere schuldigen aangewezen moeten worden in plaats van dat je de schuldvraag op zichzelf ter discussie stelde.

Maar ik ben het niet met je eens. Ik heb grote twijfels bij het strafsysteem, maar het is aan niemand om over het leven van een ander te beschikken en op het moment dat jouw keuze om met je eigen ellende te dealen het leven van een ander doet eindigen ben je voor mij hoe dan ook moreel schuldig. Hoe slecht en gemakzuchtig de strafrechtelijke consequenties die daaraan verbonden worden ook mogen zijn.

Maar goed, dit gaat dus niet meer over mensenmassa's, waar niemand iemand direct heeft vermoord. Of daar ook een verantwoordelijke moet worden aangewezen? Mijn gevoel zegt van wel, maar het is ook een lastige kwestie natuurlijk.

Sasuga schreef:

Wat ik bedoelde is dat wanneer er een hoop mensen op een plek zijn, zij het in een tunnel, een stad, een land en ga zo maar door, dat het maar een kwestie is van tijd voordat er doden vallen; niet zozeer een kwestie van schuld. In dit geval is het veroorzaakt door fisieke druk maar het kan ook door, laten we zeggen, emotionele druk of een samenloop van andere factoren zoals in het geval van een eerstegraadsmoordenaar. Maar het is de massa en de menselijke psychologie waar deze druk uit ontstaat en dus vind ik het niet reeel om in het geval van de moordenaar maar van èèn schuldige te spreken net zoals dat ik in het geval van Love Parade ook niet vind dat er direct èèn persoon schuldig is geweest aan de druk van de massa. Natuurlijk vinden mensen dat de persoon/personen welke hier "schuldig" zijn moeten boeten voor het leed wat ze veroorzaakte(n) maar daar leren we zelf niet veel van en we voorkomen er ook niet veel mee. Er zullen uiteraard fouten zijn gemaakt maar moet je mensen daar nou echt nog voor straffen? Ik denk dat het idee dat de dood van 21(and counting?) mensen door een fout aan hun kant al zwaar genoeg is. Een burgemeester of mensen in de organisatie zijn echt geen gevaar voor de samenleving lijkt mij zo.

Wat je in je tweede alinea schrijft snap ik niet helemaal. Zo'n gedachtengang lijkt me nou precies de gedachtengang die een moordenaar zijn moord doet rechtvaardigen. Maar dat zal ik wel verkeerd lezen of begrijpen.

Suzan schreef:

Quote:
"Allicht is het een morbide gedachte, maar ik vraag me af of de overlevenden van Duisburg alleen maar opgelucht zijn dat ze het hebben overleefd, of beseffen dat ze iemand hebben vermoord."

--
Ik heb hierover nagedacht maar ik ben het er niet mee eens dat de overledenen zijn vermoord door de andere aanwezigen. Als je wordt platgedrukt door een mensenmassa dan is dat een gevolg van krachtprocessen in die massa. Zoals je hebt kunnen lezen in de verwijzingen in dat NRC-artikel hebben individuen geen invloed op hoe de massa als geheel zich beweegt. Als de individuen geen invloed hebben, dan kun je onmogelijk van moord spreken.

Judith schreef:

Maar de massa bestaat toch uit individuen? Ik bedoel, de mensen werden aan alle kanten geduwd, die wie duwde er dan?
Begrijp me niet verkeerd, ik ben het helemaal met je eens, ik vind dit alleen een enorm moeilijk (en tegelijkertijd interessant) gebeuren.

Ik heb laatst een artikel gelezen over het 'bystanders effect'. Hoe meer mensen getuige zijn van een incident, hoe minder mensen zich geneigd voelen te helpen, want iemand anders zal het vast wel doen.

Het lijkt compleet ongerelateerd aan Duisberg, maar wel nog zo'n voorbeeld waaruit blijkt dat 'we' als massa toch echt anders fungeren dan als individu.

Suzan schreef:

Niemand duwde. De druk ontstond door de grote dichtheid van mensen en willekeurige bewegingen van de massa (als ik het goed begrepen heb).

Judith schreef:

Ik was er niet bij, maar ik doe toch de aanname dat er geduwd werd. Mensen gaan niet rustig aan steeds dichter op elkaar staan, dat kom door druk (=geduw) van achter. Plus dat er nog een tegenstroom ontstond van de mensen die het terrein verlieten en die duwden zeer waarschijnlijk ook.

Suzan schreef:

hmm, oké, dat is inderdaad wel aannemelijk.

JanSmit (anoniempje) schreef:

Ieder mega-festival heeft wel een moment dat het dringen geblazen is, maar meestal gaat dit naar "voren".
Binnenkort DanceValley en MysteryLand; iedereen wil snel binnen zijn en dan is het soms een opdringerig gevoel, dat kan je voor zijn door mensen voorbij te laten.
Probleem in Duisburg is simpelweg het feit dat er twee stromen waren; een groep mensen die er naar toe willen en een groep mensen die terug willen omdat de poort gesloten was. In NL is dat n.m.m. goed geregeld sinds de ellende in 2001 bij DanceValley, was duidelijk een leerproces.
Ik houd niet van kluwen mensen, maar zolang de richting goed is kan ik er mee leven.

zmoooc (anoniempje) schreef:

Ik vond de waalkade verschrikkelijk. Overal stond security je weg te sturen, overal stonden hekken en alles was eenrichtingsverkeer. Ik was dan ook meteen weer weg en ben de Affaire niet meer af geweest. Maar door al die maatregelen zul je niet snel in de verdrukking komen. Je kon er aan alle kanten af en je kwam bij de uitgangen geen stroom mensen tegen die de andere kant op gingen. Bij het podium stonden mojo-barriers en als er al een stampede komt, kan de security je daarovereen tillen. De menigte lijkt me het probleem dan ook niet, het wordt pas een probleem als ze geen kant meer op kunnen.

Bovendien is de Waalkade geen tunnel zonder ventilatie.

Als er al iets potentieel gevaarlijk is bij de zomerfeesten, is het als na het vuurwerk iemand van de trappen bij het casino afdondert.

Suzan schreef:

bedankt voor deze heldere uiteenzetting zmooc :)

Nieuwe reactie inzenden

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <object> <embed> <iframe> <script> <param> <i> <b> <code> <center> <quote> <u>
  • You can use BBCode tags in the text. URLs will automatically be converted to links.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
    • tweetmeme.com
    • facebook.com
    • youtube.com
    • break.com
    • pinkbullets.nl
    • flabber.nl
    • metacafe.com
    • dailymotion.com
    • myspace.com
    • hyves.nl
    • twitter.com
    • nu.nl

Meer informatie over formaatmogelijkheden