Lange Frans en Baas B. zijn de ongekroonde koningen van het betere Nederlandse rijm

Geplaatst in | | door Suzan op 21 december, 2009 - 18:06

"Vandaag kwam op mijn mp3-speler 'zinloos' van Lange Frans en Baas B. langs," meldde ik aan de eettafel. "En?" vroeg P. "deed het erg gedateerd aan?" Nee, helemaal niet; wat een fantastisch lied is dat. Lange Frans en Baas B. zijn wat mij betreft de ongekroonde koningen van het betere Nederlandse rijm.

Het mooiste rijm is het niet voor de hand liggende volrijm: lange woorden die met meer dan één lettergreep op elkaar rijmen:

Joes Kloppenburg, hij ging uit in onze hoofdstad
Amsterdam, vrijdagavond, dat belooft wat

en

Rene Steegmans deed zijn dagelijkse boodschappen
hij kon niet weten dat ze hem zouden doodtrappen

In de Oost-Nederlandse dialecten wordt de uitgang -en vaak ingeslikt tot 'n (loop'n, haal'n). In West- en Zuid-Nederland wordt juist de 'n' weggelaten. Luister maar eens naar Acda en de Munnik: "Ik ga weg, ik ga lope, ik ga lope tot de zon komt."

In het Standaardnederlands is dit zo gebruikelijk dat het wél uitspreken van de slot-n erg kunstmatig klinkt, als een kleuterjuf die een boekje voorleest en het perfect wil doen. Lange Frans en Baas B. maken hier dankbaar gebruik van door het rijmen van fatale op halen en orde op worden. Dat klinkt perfect:

Die ene klap dat was de fatale,
hij zou het einde van de dag niet meer hale

Veel opvallender is hun rijmgebruik van de randstedelijke uitspraak ochtond voor ochtend. Dat het echt zo uitgesproken wordt (mensen van buiten de Randstad geloven dit misschien niet) blijkt uit het bijna 2000 keer voorkomen van de spelling ochtond op internet.

"De volgende ochtond" zorgt voor een prachtig rijm en metrum in 'Zinloos':

tot ie de volgende och-tond
met hersenletsel op-stond

Tot slot wil ik jullie deze strofe niet onthouden:

Vroeg om respect, ging gestrekt en werd afgebekt

Die is misschien een beetje too much...


Mijn andere columns en reviews vind je hier.

Marlease schreef:

21 december, 2009 - 18:52

Ochtond, dat vind ik zo erg! En dat mensen het ook zo gaan schrijven vind ik nog veel erger. Dat doet pijn. Auw!

Fijne column Suzan!

Judith schreef:

22 december, 2009 - 22:22

Huuu! Door columns als deze word ik geconfronteerd met mijn accent. Ook ik doe namelijk niet aan de eind -n. Slape, lope, schrijve etcetera. En precies wat je zegt, als ik hem wél uitspreek, klinkt het heel erg kunstmatig. Ochtond is verschrikkelijk. Net als de goedenavend van Peter R. de Vries. Hypercorrectie allicht?

Nieuwe reactie posten

De inhoud van dit veld is privé en zal niet publiekelijk getoond worden.
  • Je kunt met behulp van BBCode tags je tekst opmaken. Hyperlinks worden automatisch klikbaar gemaakt.
  • Toegestane HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <object> <embed> <param>
  • Lijnen en paragrafen worden automatisch opgesplitst.
  • Textual smileys will be replaced with graphical ones.
Meer informatie over formaatmogelijkheden