Machiel Bosman - De polsslag van de stad - De Amsterdamse stadskroniek van Jacob Bicker Raije (1732 - 1772)

Geplaatst in

Boekenclub

door Judith op 6 mei, 2009 - 16:27

Zoals de -lange- titel allicht doet vermoeden, is dit boek geen roman maar een kroniek. En dan de kroniek van Amsterdammer Jacob Bicker Raije, die van 1732 tot 1772 een kroniek bijhield over alles wat plaatsvond in zijn stad. Of zoals hij het zelf zegt; 'het merkwaardigste mijn bekent dat er is voorgevallen binnen de stadt Amsterdam'. En ik moet zeggen, er was veel merkwaardigs Jacob bekend.

Historicus en schrijver Machiel Bosman is in de kronieken gedoken en heeft deze hertaald naar modern Nederlands, zonder het taalgebruik van Bicker Raije al te veel aan te passen. Omdat de complete kronieken 3715 berichten bevatten heeft Bosman een selectie gemaakt van de meest interessante en opmerkelijke berichten.

Quote:

(...) Hij heeft zich uit wanhoop, omdat het zo slecht met zijn financiën stond, en hij dagelijks door zijn crediteuren om geld werd lastiggevallen, in de loop van de tijd doodgezopen - 's morgens met fijne likeur en 's middags en 's nachts met rode wijn. Daarmee hield hij zich net zo lang smoordronken tot hij ongelukkig gestorven is. (...) Hij was getrouwd met een juffrouw Van Vlooswijk, bij wie hij een zoon en een dochter nalaat, en die in elk opzicht nog slechter is dan haar man was.

U begrijpt, Bicker Raije was een soort 18e eeuwse Albert Verlinde.

Met een grote precisie hield Bicker Raije zijn kronieken bij en schreef alles op wat hem ter ore kwam. Zelden rept hij over zijn persoonlijke leven of gebeurtenissen in de wereld, neen, hij schrijft werkelijk alles op wat er binnen de stadsmuren gebeurt en enigszins noemenswaardig is.

Quote:

4 maart 1745 - Heeft een man zich in een hoerenhuis in de Molensteeg doodgezopen. Men dacht dat de hoeren hem hadden doodgeslagen, omdat hij zo blauw was, maar onderzoek van stadschirurgijn Titsing wees uit dat hij door de drank gesmoord was.

Over Jacob Bicker Raije zelf is niet veel bekend. Hij was van goede komaf, een ambtenaar en niet onbemiddeld. Hij is twee keer getrouwd en is in 1777 overleden. Hij had een druk bestaan, maar vond blijkbaar altijd tijd om nauwgezet in zijn schriftje de gebeurtenissen van de dag neer te pennen. Door de woordkeuze van Bicker Raije en de vlotte hertaling van Bosman, zijn het heel fijne stukjes om te lezen. Er gebeurt ontzettend veel in Amsterdam en het is bizar om je voor te stellen dat er destijds op de Dam geregeld mensen terecht gesteld werden. Radbraken, geselen of ophanging, het was een groot volksfeest. Uit alle stukjes blijkt dat het Amsterdam van Bicker Raije een compleet andere wereld is.

Quote:

10 januari 1763 - Is een vrouw met drie kinderen op een kamer bij de Hoogstraat doodgevroren aangetroffen. Ze lag met twee kinderen een bedstee op het stro; één kind zat dood op de kakstoel. Er was niets anders in de kamer dan die kakstoel en het stro waar de vrouw en de kinderen dood op lagen.

Het is moeilijk om je voor te stellen dat de mist in de stad zó dicht was, dat mensen in de grachten vielen en verdronken. Toch werd ik door de scherpe pen van Bicker Raije meegevoerd naar de 18e eeuw. Geen gezellige periode met veel moord, doodslag, bizarre ongelukken, diefstal en leugenaars maar wel behoorlijk interessant en bij vlagen lachwekkend om over te lezen. Geschiedenis was nog nooit zo leuk.

Daarom krijgt Machiel Bosman 4 van de maximaal 5 roze kogels;