Mijn verwachtingen voor dit boek waren hooggespannen, voornamelijk omdat dit boek wordt aangeprezen als de Bint van de eenentwintigste eeuw. Daar de legendarische roman van Ferdinand Bordewijk een van mijn favoriete boeken is, móest ik dit boek van de Vlaamse auteur Bart Koubaa lezen.

Vlaamse auteurs spelen vaak mooier met taal dan Nederlandse auteurs en dit boek bevestigt dat vooroordeel. Zonder al te bloemrijk te schrijven, bevat dit boek een aantal prachtige pareltjeszinnen. Knap, omdat de hele sfeer van het boek nogal unheimisch is en het de auteur is gelukt om de lezer deelgenoot te maken van een onbestemd en verontrustend gevoel.

In tegenstelling tot Bint is de hoofdpersoon geen nieuwe leraar die vol goede moed met zijn klas de wereld probeert te verbeteren, maar een verzuurde man die na jaren onderwijs murw is. Er zijn ongetwijfeld scholen waar het wel goed gaat, maar op die scholen geeft De Kraai -zijn bijnaam- geen les.

Toch heeft De Kraai het niet helemaal opgegeven.

Hij heeft zich er al bij neergelegd dat het met de brutale en opgefokte allochtonen in zijn klas niet meer goed komt ('Ikke veel geld verdienen meneer, ikke auto kopen meneer'), maar vestigt zijn hoop op zijn leerling. Een bijzonder exemplaar, die met de juiste tucht en discipline wel een kans heeft om het ver te kunnen schoppen. Aldus gaat De Kraai naar school om daar het verplichte riedeltje af te draaien en eenmaal thuis met zijn leerling, begint het echte werk pas.

Tijdens het lezen wordt het al vrij snel duidelijk dat er naar een climax wordt toegewerkt, er heeft zich namelijk een voorval voorgedaan op school, die De Kraai niet in de koude kleren is gaan zitten. Door middel van flashbacks leer je als lezer De Kraai al vrij snel goed kennen en is het duidelijk dat hij gebukt gaat onder een aantal fikse trauma's. Zo heeft zijn vader hem eens als een hond achter gelaten in het bos, om vlak na zijn zesde verjaardag voorgoed uit zijn leven te verdwijnen. Deze trauma's hebben De Kraai gevormd tot wie hij nu is en pas aan het eind van het boek -tijdens de bizarre ontknoping- wordt duidelijk wie hij écht is. Een plotwending die ik in ieder geval niet zag aankomen, met als aanleiding allicht het voorval.

'De Leraar' is een uitstekende roman en een mooie opname van de huidige maatschappij, inclusief vreemdelingenproblematiek. Hierin zit ook het enige wat me stoort aan deze roman, de Turken en Marokkanen van De Kraai spreken wel heel erg slecht Nederlands, op een kinderachtige manier. Maar goed, het verhaal is opgetekend door De Kraai zelf die elke allochtoon King Kong noemt, allicht daarom komen zijn leerlingen over als complete debielen die nog te stom zijn om te poepen.

Is dit boek de nieuwe 'Bint'? Nee, het is de eerste 'De Leraar' en zou best uit kunnen groeien tot een klassieker. Daarom krijgt dit boek vijf van de maximaal vijf roze kogels.

Uitgeverij Querido
283 pagina's
Verkrijgbaar vanaf maart 2009, onder andere bij bol.com

Bekijk alle logs van Judith