Twee weken geleden zat ik in de bus in Utrecht. Ik was op weg naar een blind date. Een beetje nerveus zat ik wat om me heen te kijken totdat mijn oog viel op een stikker met de huisregels van de GVU. ‘U bent zelf verantwoordelijk voor uw kaartje. Bij controle krijgt u een boete van 35 euro’. Pikant, dacht ik. Het vervoersbedrijf geeft je bij controle zonder meer een boete. Strippenkaart? Boete! Wat nou ov-studentenkaart, hier een bon! Mevrouw dat is een mooie 65+ kaart, maar dat wordt wel betalen. Ik zie al de verbaasde gezichten van de Utrechtenaren. En tot voor kort vond ik Utrecht een van de leukste steden van onze delta. Rotterdam is ook al zo fijn. Als je niet uitcheckt met je OV-chipkaart, ben je 4 euro armer. En uitgerekend in Rotterdam heb je het openbaar vervoer nodig, want het waait er te hard om te fietsen.

Nu lijkt het openbaar vervoer wel de beste bedoelingen te hebben, want in Rotterdam kun je je teveel betaalde geld weer terugvragen, toch vertrouw ik het niet helemaal. De kredietcrisis wordt door iedereen gevoeld. De kerstbonus ging afgelopen jaar aan mijn neus voorbij, bij de borrel kreeg ik slechte wijn en moesten we broodjes bakken boven een kampvuur van oude pallets uit het magazijn. Die waren toch door een administratieve fout uit ons systeem verdwenen. Ik denk dat veel werkgevers de hand op de knip houden wat betreft de extraatjes. En het zou me daarom niet verbazen als de busmaatschappij in Utrecht gewoon iedereen boetes wil uitdelen zodat ze het bedrijfsuitje kunnen bekostigen. Hetzelfde geldt voor Rotterdam, de vervoerders daar staan natuurlijk in de rode cijfers door alle kerststollen die ze hebben uitgedeeld. Het is natuurlijk altijd het proberen waard.

Maar, vraag ik mezelf dan af, hoe eerlijk ben ik zelf eigenlijk? 2008 was voor mij het jaar van de gevonden voorwerpen. Ik vond op een festival een portemonnee en belde het 06-nummer dat erin zat en binnen 10 minuten kon een studente weer bier gaan kopen. Op straat lag een kinderjas die door mijn speurwerk weer bij de eigenaar kwam, een mevrouw verloor haar museum-jaarkaart en ik zorgde dat die via haar parochie weer bij haar kwam. Het enige waar ik nooit mijn mond over opentrek, is teveel teruggegeven geld bij de kassa. Op zaterdagen geef ik al genoeg geld uit, dan ben ik namelijk te vinden in de Praxis. Maar ik had een keer mazzel, want er zat een heel dom meisje bij de kassa. Afgelopen weken waren alle kerstartikelen met 50 procent afgeprijsd. Maar het arme schaap gaf die korting op alles. Toen ik dat doorhad riep ik: ‘shit zeg, ik ben wat vergeten’. Mijn wangen gloeiden op, niet van schaamte maar van pure opwinding. Alles wat duur was en wat ik nog maar kon tillen, kieperde ik na 10 minuten op de band; Bosch schuurmachines, thermostaten, design-kranen, een schiet-nietmachine, hang- en sluitwerk (o ironie: met een keurmerk van de politie), binnendeuren en een rolletje top-drop. Mijn auto kreunde op de achteras. Ik ken geen andere vrouw die ooit zo los is gegaan in een bouwmarkt.
Eerlijkheid heeft dus zijn grenzen. De weekomzet van een winkel vernachelen ten koste van een carriere bij de Praxis, dat kan. Maar spullen niet terugbrengen aan iemand die het door een ongelukje is kwijtgeraakt en misschien wel heel erg baalt, dat kan niet. De praktijken van menig vervoersbedrijf zijn op zijn minst dubieus. Maar vooral Rotterdam snijdt zich daarmee in de vingers nu ze veel energie stoppen in het restitueren. Misschien houden ze er nog wel een klein bedrag aan over om dadelijk paaseieren in de metro te gaan verstoppen. En de Utrechtse buschauffeurs zullen toch echt niet alle deugdelijke burgers een paar tientjes door de neus willen boren? Het enige wat ze moeten doen is iemand op taalcursus sturen en dan grotere stikkers kopen of een kleiner lettertype kiezen…

Bekijk alle logs van Kirin