Aldus Jan Reus –eigenbeheer uitgever- tegen de hoofdpersoon van dit boek, de auteur A. Om maar meteen een open deur in te trappen, dat is ook meteen wat er mis is met dit boek; het is in eigen beheer uit gegeven en het is te merken dat het niet is geredigeerd door een ervaren redacteur.

Uitverkoort is een vertelling van Willem Jansen en telt slechts 91 pagina’s. De vertelling gaat over de schrijver A en zijn magnum opus; De Bezetting van Holland. Omdat het A maar niet lukt om zijn boeken uit te laten geven door ‘echte’ uitgeverijen, besluit hij uiteindelijk toch maar in zee te gaan met uitgever Jan Reus, die alles uitgeeft wat men wil, zolang ze er maar voor betalen. Slecht geschreven broddelwerkjes in een kleine oplage, ongelezen in de kast gezet door vrienden, familie en kennissen. Reus en A delen dezelfde frustratie; ze worden beiden in het literaire circuit niet serieus genomen, dus besluiten ze samen te gaan werken en een boek te publiceren die de (literaire) wereld op haar grondvesten zal doen schudden. Het onderwerp van het boek is snel gevonden als blijkt dat ze nog een frustratie delen; xenofobie. Of zoals Reus het zelf zegt;

Ferme taal, wat flink wat beloftes opwekt.

Het verhaal wat vervolgens volgt, is sterk geschreven en verveelt geen seconde. De kleine foutjes vallen nauwelijks op door het hoge tempo van het verhaal. (Zo heet de eigenaar van de Blokker Stener in Hoorn de ene keer meneer Steiner en de andere keer meneer Stener.) A is een vrij duidelijk personage, alleen ontbreken voor mij zijn belangrijkste drijfveren. Geen enkele keer wordt duidelijk waarom hij nu een racist is en wat hij exact wil bereiken met zijn racistische verhalenbundel. Het gaat niet om ‘benoemen en bouwen’, maar slechts om deels benoemen in oppervlakkig taalgebruik. Er komen geregeld ‘zwartjes’ en ‘getinten’ voorbij, die aan alle stereotypen voldoen. De (verderfelijke?) karakters van deze zwartjes en getinten worden nergens toegelicht of uitgelicht. Alleen Yusef mag zowaar een volzin uitspreken, als hij het heeft over zijn boek die hij door Reus wil laten publiceren; “Ik word groot schrijver, ik uitverkoort, weet je.”

De grootste deceptie zat hem voor mij echter niet in het gebrek aan diepgang van de personages, maar in de racistische verhalen zelf. In het verhaal worden een aantal verhalen verteld die uiteindelijk in het racistische boek moeten komen, die de wereld op haar grondvesten moet doen schudden. Van deze verhalen had ik verwacht dat ze schokkend racistisch zouden zijn, over het hoe en waarom negers gelyncht moeten worden en Marokkanen van een minaret afgegooid dienen te worden. Helaas (?) is dat niet zo. De ‘schokkende’ racistische verhalen zijn nogal lafjes. Zo is er een verhaal over een vogelverschrikker met een petje en een capuchon, waar het zware racistische gehalte mij compleet van ontgaat. Wat dat betreft is het fragment uit het boek wat A in eerste instantie wilde laten publiceren –Vita Nova- vele malen sterker geschreven.

Wat me weer terug brengt bij mijn eerste alinea, het is sterk te merken dat Uitverkoort onvoldoende geredigeerd is. Toch is het geen slecht boek, het verhaal is aardig en origineel en met veel cynische humor geschreven. Daarom krijgt Uitverkoort 3 van de 5 roze kogels.

Uitgeverij GigaBoek
2008
94 pagina's
Verkrijgbaar bij Bol.com

Bekijk alle logs van Judith