Luister tijdens het lezen naar Dark Eyes van DeVotchKa

Dit is Agnieta uit Krakow. Ze is in 1928 geboren, dus ze is nu tachtig jaar oud en heeft de Tweede Wereldoorlog behoorlijk bewust meegemaakt, al praat ze er zelden over. Het enige wat ik ooit uit haar mond heb horen komen over die periode is; "Och, wij waren niet Joods en niet arm, toch was het geen makkelijke tijd." Van haar oudste dochter heb ik gehoord dat haar eerste verloofde is gestorven in de oorlog, maar Agnieta weigert over hem te praten. Wel heeft ze me ooit een kleine foto laten zien van een knappe man en hem haar 'grote verloren liefde' genoemd. "Omdat de liefde verloren is, zal deze altijd groots blijven. Nog voor gewenning en sleur op konden treden, werd hij uit mijn leven gerukt." Waar ze was tijdens de oorlog wil ze niet vertellen, net als hoe en waar haar geliefde is gesneuveld.

Wel vertelt ze graag over hoe het leven vroeger was en hoe het nu is. Vooral de snelheid waarmee alles is verandert doet haar soms duizelen van verbazing. Ze weet wat internet is -haar kleinzoon werkt in de ICT- maar helemaal bevatten doet ze het niet. Als ik haar vraag aan mij uit te leggen wat internet is, noemt ze het een megabibliotheek waar echt alles in staat, niet alleen boeken, maar ook films. Hoe je die boeken en films precies kunt bekijken weet ze niet en dat wil ze ook niet weten. "Ik heb al zoveel gelezen en gezien, daar hoeft echt niet meer bij. Dat internet kan nooit groter zijn dan de herinneringen van een vrouw van tachtig." Niet alleen draagt ze haar verhalen mee, maar ook de verhalen van anderen, Agnieta was een reislustige vrouw en heeft veel mensen leren kennen gedurende haar reizen. Haar kinderen en kleinkinderen wonen ook verspreid over de hele wereld.

Drie dagen na haar zestigste verjaardag is ze teruggegaan naar Krakow. "Ik ben hier geboren en ik wil hier ook sterven. Ik had alleen niet verwacht dat dat zo lang zou duren." Haar jongste dochter is ook in Krakow gaan wonen en Agnieta is bang dat haar dochter het haar kwalijk neemt dat ze zo lang leeft. "In mijn tijd was ik een 'oude' moeder. Ze was nog maar 25 toen ik terugging naar Krakow en destijds was dit niet echt een inspirerende stad met mogelijkheden voor een jonge ontwikkelde vrouw. Toch heeft ze het goed hier, ze runt een winkel in antiek. Dat is toevallig zo ontstaan, doordat ik veel te veel spullen mee terug had genomen om in mijn flatje kwijt te kunnen. Ik ben niet sentimenteel, dus bewaren hoefde niet en toen heeft zij alles voor mij verkocht. Haar klanten vonden die spullen zo leuk, dat we meer hebben verkocht dan de bedoeling was en vervolgens al mijn vrienden en kennissen hebben aangeschreven met de vraag of zij nog spulletjes hadden waar ze van af moesten. Het is een kleine gravenjager die meid van me, zodra ze hoort van een sterfgeval neemt ze subtiel contact op met de nabestaanden. Sommige mensen vinden dat ongehoord, maar ik heb mijn kinderen net zo opgevoed als ik ben opgevoed. Een mensenleven is nooit zo waardevol als men denkt. Voor de nabestaanden is het verschrikkelijk ja, maar er sterven dagelijks mensen. Jij ziet er ook niet uit of je daar erg onder lijdt. Dus waarom al dat geld laten liggen? We bieden ze goede prijzen, dus het is geenszins oplichterij."

Vooral toeristen kopen de authentieke spullen uit voorbije tijden. "Ik weet dat ze blij is met de winkel, maar haar zus is professor in Amerika en daar is het leven toch net even wat spannender dan hier. Als ik eerlijk ben denk ik toch dat ze hier blijft als ik kom te overlijden." Als ik haar vraag of ze bang is om te sterven, pakt ze mijn hand vast. "Jij bent jong, hebt vast wel het een en ander meegemaakt. Maar ik ben tachtig en heb al het mogelijke en onmogelijke wel gezien en gehoord. Mijn leven was mooi, maar zwaar. Ik heb pijn, verdriet en ellende gekend en veel van mijn vrienden leven niet meer. Fysieke pijn ben ik niet bang voor en het lijkt me heerlijk rustig om dood te zijn. Jaren geleden zijn God en ik uiteen gegaan en soms ben ik bang dat dat een verkeerde keus blijkt te zijn. Maar goed, dat zien we dan wel weer."

Dit is het eerste deel uit een serie fictieve portretten. De foto is inderdaad genomen in Krakow, maar het is de auteur onbekend hoe deze dame heet en wat haar allemaal bezig houdt.

Bekijk alle logs van Judith