Thuis is alles vertrouwd. Ik voel precies aan als mijn lief extra aandacht nodig heeft of de woorden: ik doe de afwas wel. En op vrijdagavond zijn we vaak uitgelaten en kletsen we elkaar de oren van de kop onder het genot van een kaasje en wijn. Maar zo anders is het als je je beweegt in de openbare ruimte. Of op de werkvloer, die nu nog nieuw is voor me. Vandaag werd ik geconfronteerd met de eerste jarige. Want geef je elkaar alleen een hand of mag je elkaar 3 pakkerds op de wang verkopen? Ik loste het op door gewoon te roepen: “Gert jarige jop, mag ik je zoenen?”. Mocht je trouwens geen prijs stellen op al dat gezellige gedoe, dan moet je je arm gestrekt houden en iets achterover hangen. Niemand die door die barrière probeert te breken.

Maar in de trein ontmoet je volslagen vreemden. Ik heb nu zeker 6 weken gadegeslagen hoe treinreizigers zich onderling gedragen. Wie staat er het eerste op als de trein op centraal binnenrolt om de aansluiting te halen? Hoe geef je te kennen dat je de krant wilt lezen dat op het tafeltje ligt als jij bij het gangpad zit? Het was echt even wennen, al die rituelen in de openbare ruimte. Je zit toch met zijn allen opeengepakt in een cabine met groen-geel tl-licht dat stinkt naar natte ramen, overgeleverd aan de blaadjes die op de rails vallen en de elementen die in het vlakke landschap vrij spel hebben. Ja, hoe kunnen wij het op de drukke spoorwegen zo gezellig mogelijk houden?
Mag ik al vast met een suggestie komen? Loop dan op de roltrap door als je rechts niet kan staan. Rechts is de plek voor mensen die in de roltrap alleen de meerwaarde zien doordat je er stil kan staan. Links is voor de mensen die de meerwaarde aan de roltrap toedichten omdat je daar door te lopen nog sneller gaat. Je begrijpt dat ik altijd links op de roltrap loop, liefst met twee treden tegelijk. Maar, en dat is mijn sociaal ongemak, wat moet ik met de sufferds die links stilstaan? Kuchen, vriendelijk verzoeken, grommen, schoppen? En heeft dat dan zin? Ik ben daar nog niet over uit. Want ik kan ontzettend groggy zijn ’s ochtends, maar ik wil de saamhorigheid onder de treinreizigers niet verstoren.
Want eigenlijk is dat de conclusie van al mijn waarnemingen. Toen op een kansloze vrijdag de conducteur wat vergeetachtig werd en zei: “over enkele ogenblikken Duivendrecht….ach nee, Amsterdam Amstel” werd er onderling gegrinnikt. En bij centraal moest ik met veel moeite een meisje wakker maken, “we zijn er”. En als je tegenover iemand zit wiens knie heel zacht de jouwe raakt, dan kun je heel subtiel je been intrekken in plaats van het met een ruk te verplaatsen. En je moet je ook even inschikken als iemand wat in de prullenbak gooit. En het zou veel verder kunnen gaan. Ga lekker samen een Sudoku maken, of start een toto voor voorspellingen over het aantal minuten vertraging, begin een ruilbeurs voor mueslibars of ruil voor een dag van baan en vertel elkaar op de terugweg wat aandachtspunten zouden kunnen zijn. Een treinreis lijkt sociaal ongemakkelijk, maar in de kiem van de milde verbroedering onder forenzen zit iets prachtigs besloten. Yes we can.

Bekijk alle logs van Kirin